Bosnië-Herzegovina

Ruige bergen, groene valleien en pittoreske steden

Vijfentwintig jaar na de oorlog is Bosnië-Herzegovina dé nieuwe reisbestemming. Toch is de geschiedenis nooit ver weg in dit land dat een mozaïek van culturen, landschappen en half verwerkte trauma’s biedt.

Pocitelj 4584206 1280

Culturele mix

Bosnië-Herzegovina is altijd een smeltkroes van culturen, volkeren, religies en talen geweest. Romeinse, Byzantijnse, Slavische, Ottomaanse, Habsburgse en joodse culturen ontmoetten elkaar hier door de eeuwen heen. De sporen hiervan vind je terug in de architectuur, muziek en keuken van het land. In de jaren negentig explodeerde de culturele meltingpot met catastrofale gevolgen: de Bosnische burgeroorlog heeft zijn sporen nagelaten in de ziel van de bevolking en het landschap van het land. De Bosnische Moslims, Kroatische Katholieken en Servische Orthodoxen worstelen nog steeds met het samenleven in multi-etnisch Bosnië-Herzegovina, maar tonen zich inmiddels ook steeds meer gastvrij naar nieuwsgierige bezoekers.

Sarajevo: onderschatte parel

Het multiculturele Sarajevo is een stad met vele gezichten. Enerzijds is het een bruisend en hip knooppunt met invloeden uit de gehele Balkan. Anderzijds heeft de stad ook littekens overgehouden aan de burgeroorlog. Te bedenken dat dit nog maar 25 jaar geleden is, heeft de stad zich in een sneltreinvaart opgebouwd tot één van de meest indrukwekkende steden in het voormalig Joegoslavië. De stad bestaat eigenlijk uit twee delen: het oude- en nieuwe gedeelte. Het historische centrum vind je in de meest populaire wijk Bašcaršija. Deze oorspronkelijk Ottomaanse wijk contrasteert scherp met de brede boulevards uit de tijd dat Sarajevo begin 20e eeuw een provinciehoofdstad binnen Oostenrijk-Hongarije was.

Sarajevo 4505752 640
640px Trnovacko Jezero Maglic

Adembenemende watervallen en berggebieden

Bosnië-Herzegovina heeft een aantal van de meest adembenemende natuurlijke bezienswaardigheden ter wereld. Water is een element dat je op veel plekken terug ziet. Bekende watervallen zijn de Pliva-waterval, waar de rivieren de Pliva en de Vrbas elkaar ontmoeten. Ook de Kravice-waterval is een geweldige plek om te bezoeken. Mostar is één van de meest pittoreske oude steden van het land en vooral bekend om de smaragdgroene rivier de Neretva (en de Oude Brug die hier overheen loopt). Ook voor berggebieden zit je in Bosnië-Herzegovina helemaal goed: de bergen Maglić, Volujak en de Bjelasnica behoren tot de meest indrukwekkende bezienswaardigheden. Bosnië-Herzegovina timmert ook aan de weg als wintersportbestemming. De Olympische Winterspelen van 1984 vonden hier plaats en de pistes van Jahorina (vlakbij Sarajevo) zijn inmiddels voorzien van nieuwe liften en kunstmatige besneeuwing.

Adrenaline overload

De adembenemende natuur in het land biedt natuurlijk ook alle mogelijkheden voor sportliefhebbers. Net als in omringende landen Servië, Montenegro en Kroatië leent de natuur zich perfect voor extreme sporten. In de bergen wordt het meest gedaan aan klimmen en mountainbiken.Door de overvloedige aanwezigheid van water in het land is kanoën, kajakken en raften ook erg populair. Zeker de Una rivier is een populaire bestemming hiervoor. Voor de echte daredevils biedt het springen van de Oude Brug in Mostar ook een echte adrenaline kick. In de winter kan je in de gebieden Jahorina, Kupres (twee uur van Sarajevo), Rostovo (12 km van de stad Bugojno, in de regio Centraal-Bosnië) of Raduša (20 km van een klein stadje Gornji Vakuf-Uskoplje) geweldig skiën en snowboarden.

640px Mostar Bruckenspringer Trevor Multi

Info

  • Officiële naam: Bosnië-Herzegovina

  • Regeringsvorm: Federale republiek

  • Inwoneraantal: 3,324 miljoen

  • Oppervlakte: 51.197 km²

  • Hoofdstad: Sarajevo

  • Officiële taal: Bosnisch, Servisch en het Kroatisch

  • Valuta: Bosnische inwisselbare mark

  • Grootste religie: Islam 50,7%

  • Nationale feestdag: 1 maart (Onafhankelijkheidsdag)

Preloader
  • Eerste bewoners

    Eerste bewoners
    De eerste bewoners van het gebied dat nu Bosnië-Herzegovina heet, waren de Illyriërs, een Indo-Europees sprekend volk. De Illyriërs kwamen vaak in opstand tegen de Romeinen in het gebied, en in 9 na Chr kwam het huidige gebied in de Romeinse provincies Dalmatië en Pannonië te liggen. Daarop volgde een periode van redelijke stabiliteit onder de Romeinen.
  • Slavische expansie

    Slavische expansie

    De Slaven, een migrerend volk uit Zuidoost-Europa, vielen samen met de Avaren het Oost-Romeinse Rijk binnen en vestigden zich in het gebied dat nu Bosnië-Herzegovina heet. De Avaren werden uiteindelijk verjaagd, maar opgevolgd door Serven en Kroaten, waarschijnlijk afkomstig uit Polen en Tsjechië. Deze volken vermengden zich met de Slaven en werden al snel gekerstend.

  • Eerste schriftelijke bron

    Eerste schriftelijke bron

    Pas in de 958 wordt  Bosnië voor het eerst in Frankische en Byzantijnse schriftelijke bronnen genoemd. In deze tijd werd Bosnië overheerst door achtereenvolgens de Serven, Kroaten en Bulgaren. Van een zelfstandige staat is dus geen sprake.

  • Banaat Bosnië

    Banaat Bosnië

    In 1136 viel Béla II van Hongarije Bosnië binnen een creëerde de titel ban. De Byzantijnse keizer Manuel I Komnenos veroverde Bosnië op de Hongaren in 1166 en wees Kulin, een geboren Bosniër, aan als nieuwe ban. Kulin onttrok zich aan de Byzantijnse invloedssfeer, maar Bosnië bleef een vazalstaat was van het Koninkrijk Hongarije. Toch steeg de welvaar, vooral door de toenemende handel met Dubrovnik en Venetië.

  • Koninkrijk Bosnië

    Koninkrijk Bosnië

    In 1353 werd Tvrtko I de nieuwe ban. Onder zijn regeerperiode floreerde het banaat. Hij breidde Bosnië uit met Kroatië en grote stukken van de Dalmatische kust.  Hij sloot een verdrag met de Servische heerser Lazar en kroonde zich vervolgens tot koning van Bosnië en Servië in 1377. Na zijn dood ontstond er een chaotische overgangssituatie die duurde tot de komst van de Ottomanen.

  • Ottomaanse overheersing

    Ottomaanse overheersing

    In 1463 viel het Bosnische koninkrijk in Ottomaanse handen. Er werden belangrijke veranderingen doorgevoerd in de sociaal-politieke administratie van het gebied. Ook ontstond er een Slavisch sprekende moslimgemeenschap door de vele bekeringen tot de islam. De eerste eeuwen van de Ottomaanse bezetting brachten welvaart en rijkdom in het gebied. Dit zie je in het oude deel van Sarajevo en Mostar nog goed terug.

  • Einde Ottomaanse bezetting

    Einde Ottomaanse bezetting

    In de zomer van 1875 brak er in Bosnië en Herzegovina een opstand uit tegen het Ottomaanse gezag, als gevolg van belastingverhogingen. Deze opstand sloeg over naar Servië en Montenegro. Op het Congres van Berlijn van 13 juni 1878 werd aan Oostenrijk-Hongarije toegezegd dat het Bosnië en Herzegovina militair mocht bezetten en voor onbepaalde tijd mocht besturen.

  • Onder Oostenrijks-Hongaarse bestuur

    Onder Oostenrijks-Hongaarse bestuur

    Op het Congres van Berlijn in 1878 werd Bosnië-Herzegovina onder Oostenrijks bestuur geplaatst, maar de moslimbevolking stelde zich nog steeds loyaal op ten opzichte van de Ottomaanse sultan. De Serviërs hadden ondertussen veel te lijden onder de Oostenrijks-Hongaarse overheersing. Toen 1908 Bosnië-Herzegovina definitief door Oostenrijk-Hongarije werd geannexeerd, werd de afkeer van de Zuid-Slavische bevolking ten opzichte van de overheersers steeds groter.

  • Aanslag Franz Ferdinand

    Aanslag Franz Ferdinand

    In 1914 werd de Habsburgse kroonprins Franz Ferdinand in Sarajevo doodgeschoten door de Servische nationalist Gavrilo Princip. Princip was lid van de Servische terreurbende De Zwarte Hand, die Bosnië en Herzegovina wilde verlossen van de heerschappij van het Oostenrijks-Hongaarse Rijk en aansluiting zocht bij de Serviërs. Na deze gebeurtenis verklaarde Oostenrijk-Hongarije de oorlog aan Servië. Dit leidde tot de Eerste Wereldoorlog.

  • Koninkrijk Joegoslavië

    Koninkrijk Joegoslavië

    Onmiddellijk na het einde van de Eerste Wereldoorlog en het uiteenvallen van Oostenrijk-Hongarije in 1918 werden Bosnië en Herzegovina een onderdeel van de Staat van Slovenen, Kroaten en Serven. Deze samenwerking hield niet lang stand. In 1929 kondigde de Servische koning Alexander de koninklijke dictatuur af. De naam werd veranderd in ‘Koninkrijk Joegoslavië’ en de grenzen van Bosnië-Herzegovina kwamen in deze eenheidsstaat te vervallen.

  • Tweede Wereldoorlog

    Tweede Wereldoorlog

    In april 1941 gaf Joegoslavië zich over aan Nazi-Duitsland en werd Bosnië-Herzegovina opgenomen in de Onafhankelijke Staat Kroatië, geregeerd door de fascistische Ustašabeweging. De Ustaše waren verantwoordelijk voor een grootschalige genocide op Joden, Roma en Serven. Het verzet werd geleid door Servische Četniks en door de partizanen van Josip Broz, beter bekend als Tito. Zij zouden na een brute strijd uiteindelijk triomferen.

  • Socialistische Federatieve Republiek Joegoslavië

    Socialistische Federatieve Republiek Joegoslavië

    Tito en zijn partizanen wonnen de oorlog en vanaf 1945 tot 1992 was Bosnië-Herzegovina één van de zes republieken in Joegoslavië.. Tito werd na de oorlog de politieke leider en wist in vrij korte tijd een socialistische maatschappij in te richten. De nadruk werd gelegd op eenheid en broederschap tussen de verschillende religieuze en etnische groepen waaruit Joegoslavië bestond. Bosnië en Herzegovina profiteerden van de snel toenemende welvaart. Tito overleed pas in 1980.

  • Olympische Winterspelen

    Olympische Winterspelen

    In februari 1984 vonden de veertiende Olympische Winterspelen plaats in Sarajevo. Het waren de eerste Olympische Winterspelen in een socialistische staat en in een Slavisch land en de eerste Olympische Spelen op de Balkan. Onder de oppervlakte borrelde echter maatschappelijke onrust. De hoogtijdagen van socialistisch Joegoslavië leken langzaamaan geteld. 

  • Referendum onafhankelijkheid

    Referendum onafhankelijkheid

    Op 29 februari en 1 maart 1992 werd een referendum uitgeschreven met de vraag of Bosnië en Herzegovina onafhankelijk zouden worden. De Bosnische Kroaten (katholiek) en Bosniakken (Bosnische moslims) stemden in meerderheid voor onafhankelijkheid. De Bosnische Serviërs boycotten de verkiezingen; zij waren tegen onafhankelijkheid en vonden dat het referendum ongrondwettelijk was. De Bosnische regering in Sarajevo riep op 5 april 1992 de onafhankelijkheid uit.

  • Bosnische Burgeroorlog

    Bosnische Burgeroorlog

    Nadat de Bosnische regering de onafhankelijkheid uitriep, brak een burgeroorlog uit waarbij de Bosnische Serven ten strijde trokken tegen de Bosniakken en Bosnische Kroaten. Westerse UN troepen keken machteloos toe hoe het Servische leger, onder leiding van Ratko Mladic, zijn wapens inzette tegen de Bosnische burgerbevolking. Met name de Bosniakken, islamitisch en loyaal aan de Bosnische regering, vallen ten prooi aan massamoorden en verkrachtingen.

  • Val van Srebrenica

    Val van Srebrenica

    Op 11 juli 1995 forceerden Servische troepen onder bevel van generaal Ratko Mladić met tanks de toegang tot de stad Srebrenica en executeerden circa 8000 moslimmannen en -jongens. De Nederlandse troepen van Dutchbat, die in de enclave aanwezig waren, konden de massaslachting niet verhinderden.

  • Dayton-akkoorden

    Dayton-akkoorden

    Met de akkoorden van Dayton kwam er formeel in november 1995 een einde aan de bloedige oorlog in Bosnië en Herzegovina, die naar schatting aan 100 à 150-duizend mensen het leven had gekost. In de Daytonakkoorden werd afgesproken dat Bosnië-Herzegovina zou worden opgedeeld in twee autonome delen: een Bosnisch-Servische republiek en de federatie Bosnië-Herzegovina, waar vooral Kroaten en moslims wonen. Aan het hoofd van het geheel staat een regering die wisselend wordt voorgezeten door een voorzitter van een van de drie belangrijkste bevolkingsgroepen.

  • Potentieel lid NAVO

    Potentieel lid NAVO

    Bosnië kreeg de status van potentieel toekomstig lid van de NAVO. Dit is de laatste stap op weg naar lidmaatschap. Andere voormalige Joegoslavische republieken Kroatië, Noord-Macedonië, Montnegro en Slovenië zijn al lid. Onder de Servische Bosniërs ligt NAVO lidmaatschap gevoelig door de NAVO bombardementen op Servië in 1999. 

     

  • ICTY sluit zijn deuren

    ICTY sluit zijn deuren

    Het Internationale gerechtshof voor voormalig Joegoslavië (ICTY) sloot eind 2017. In 1993 werd besloten om dit speciale gerechtshof op te richten om de daders van oorlogsmisdaden te vervolgen. Beruchte namen als Radovan Karadžić en Ratko Mladić werden veroordeeld. Slobodan Milošević overleed tijdens zijn proces. 

Laatste blog berichten over Bosnië-Herzegovina

Bioscoopzaal

Drie herfstachtige Oostblokfilms

De regen tikt zachtjes tegen het raam. Buiten blaast de wind het rood, geel en oranje gekleurde blad van de bomen. Hét perfecte weer om jezelf binnen - of in...
Plovdiv By Night (2) Julian Postulart

Vijf alternatieve citytrips om aan de Hollandse herfst te ontsnappen

Ja hoor, we mogen weer! Een soort van dan. Nu de dagen korter worden en een lange, druilerige Hollandse herfst voor de deur staat, is er niets leuker dan weg...
Thessaloniki Witte Toren

In de voetsporen van Alexander de Grote

Toegegeven, Alexander de Grote lijkt niet direct voer voor Eastpackers. Toch heeft zijn nalatenschap meer met de geschiedenis van Oost-Europa te doen dan je aanvankelijk zou denken. En dat is...
Ostrava Dolni Vitkovice

Vaarwel vervuiling: de spectaculaire transformatie van Opper-Silezië

De laatste maanden is er veel discussie over de uitstoot van Tata Steel in IJmuiden. Dit voormalige Hoogovensterrein kent vele vervuilende fabrieken. Uit recent onderzoek bleek namelijk dat de luchtkwaliteit...