Als het over wijn gaat, denken de meeste mensen aan Frankrijk, Italië of misschien Spanje. Maar de oorsprong van wijn ligt niet aan de Seine of de Po, maar veel verder oostwaarts, tussen de bergen van de Kaukasus en de uitlopers van de Karpaten. In Armenië, Georgië en Moldavië wordt al duizenden jaren wijn gemaakt. Sterker nog, in dit deel van de wereld ontstond wijnbouw zoals wij die vandaag de dag nog steeds kennen. Eastpackers neemt je mee naar deze ondergewaardeerde wijnlanden.
Armenië
In het Armeense dorpje Areni werd in 2007 de oudste compleet bewaarde wijnmakerij ter wereld ontdekt, verscholen tussen diepe kloven en roodgloeiende rotswanden. In de Areni-1-grot vonden onderzoekers een 6.100 jaar oude druivenpers, fermentatiekuip en opslagvat. Er werden zelfs restanten van druivenschillen aangetroffen. Ook de oudst bekende leren schoen werd er gevonden, perfect geconserveerd door de constante temperatuur van 13 graden in de grot.
Vandaag de dag is Areni nog steeds een belangrijke wijnbestemming. Wijnmakers gebruiken er ondergronds ingegraven aardewerken amforen, zogenaamde karas, waarin wijn op natuurlijke wijze fermenteert. De belangrijkste druif is Areni Noir, een robuuste blauwe variëteit die groeit op hoogtes van 1300 tot 1600 meter. Hiernaast worden in het gebied ook abrikozenwijn, granaatappelwijn, kersenwijn en vele andere fruitwijnen geproduceerd, wat het de perfecte plek voor een wijnproeverij maakt.
Een Armeense wijngaard met de Ararat op de achtergrond
Armenië is ook een echt cognacland. Al sinds 1887 produceert de Yerevan Brandy Company haar beroemde ‘ArArAt’-brandy volgens de traditionele Charente-methode, een Franse distillatietechniek waarbij de brandy in koperen ketels dubbel wordt gedistilleerd voor maximale verfijning. De drank was geliefd bij Winston Churchill, die na de Conferentie van Jalta naar verluidt jaarlijks 400 flessen ontving van Stalin. Rondleidingen door de distilleerderij eindigen steevast met een toost op Ararat, de mythische berg die vanuit Jerevan majestueus zichtbaar is aan de horizon.
Wil je de Areni-wijnen en ArArAt-cognac zelf proberen? Schrijf je dan in voor ‘Kerst in de Kaukasus – Armenië’ rondreis van Eastpackers met vertrekdata op 17 en 19 december 2025.
Georgië
In Georgië gaat de geschiedenis van de wijnbouw mogelijk nog verder terug dan in Armenië. In het zuiden van het land werden sporen van druivenpitten en wijnsteenzuur aangetroffen in kleivaten die dateren uit 6000 voor Christus. Deze zogeheten qvevri zijn grote, eivormige aardewerken vaten die nog steeds worden gebruikt. Ze worden diep in de grond ingegraven, zodat de wijn daar bij een constante temperatuur kan fermenteren en rijpen.
In 2013 werd deze traditionele qvevri-methode door UNESCO erkend als immaterieel erfgoed, niet alleen vanwege de unieke techniek, maar vooral vanwege de culturele betekenis. Je maakt de Georgische wijncultuur het beste mee tijdens een supra, het traditionele Georgische feestmaal. De supra wordt geleid door een tamada, ofwel een toastmaster, met toasts over onderwerpen als het leven, de liefde en familie. Tijdens de toasts, die naarmate het maal vordert vaak steeds langer, poëtischer en emotioneler worden, luisteren de gasten naar de tamada en drinken zij pas als hij hiervoor het signaal geeft.
Het centrum van de Georgische wijnproductie is het oostelijke Kakheti, een prachtig groene regio met rivierdalen, kalkrijke heuvels en een buitengewone concentratie van meer dan 500 inheemse druivenrassen, waarvan er zo’n 45 actief worden gecultiveerd. De rode Saperavi is de bekendste druif van Georgië. Saperavi geeft donkere, volle wijnen die traditioneel worden geschonken tijdens supra’s en kerkelijke gelegenheden. Van witte druiven zoals Rkatsiteli, Mtsvane en Kisi maakt men zowel frisse witte als traditionele oranje wijnen. Oranje wijn wordt gemaakt door het sap van witte druiven lange tijd met de schillen te laten vergisten, net als bij rode wijn. Hierdoor krijgt de wijn een amberkleur en een droger, steviger profiel dat goed past bij de Georgische keuken.
Moldavië
Moldavië is misschien een minder bekend wijnland dan Georgië, maar zeker niet minder interessant. De oudste archeologische overblijfselen van de Moldavische wijnbouw gaan terug tot rond 5.000 v. Chr. De Romeinen gaven de lokale tradities een impuls door wijnterrassen aan te leggen langs rivieren als de Dnjestr en gecultiveerde druivenrassen te introduceren. In de middeleeuwen speelden orthodoxe kloosters een belangrijke rol in het in stand houden van de wijncultuur.
In de 19e eeuw bloeide de Moldavische wijnbouw opnieuw op. In 1827 werd wijnhuis Purcari opgericht, dat in 1878 op de Wereldtentoonstelling in Parijs een gouden medaille won voor zijn Negru de Purcari, een robuuste rode wijn gemaakt van lokale en Europese druivensoorten. De jury dacht aanvankelijk dat het om een Franse Bordeaux ging, en was verrast toen bleek dat de wijn uit Moldavië kwam. Zo verwierf Moldavië de bijnaam “Bordeaux van het Oosten“.
Tijdens de Sovjetperiode verschoof de focus naar goedkope bulkwijn voor de interne markt van de USSR. De wijnbouw werd gecollectiviseerd, en kwaliteit raakte ondergeschikt aan volume. Toch ontstonden in deze tijd indrukwekkende ondergrondse wijnkelders in kalksteen, bedoeld voor opslag op constante temperatuur. Cricova, net buiten hoofdstad Chișinău, beschikt over meer dan 120 kilometer aan tunnels en huisvest vandaag de dag miljoenen flessen, waaronder privécollecties van Angela Merkel en Vladimir Poetin. Mileștii Mici geldt met 1,5 miljoen opgeslagen flessen als de grootste wijnkelder ter wereld. Bezoekers leggen de ondergrondse rondleiding per auto af.
Na de onafhankelijkheid in 1991 kende de wijnsector een moeilijke herstart. Russische importverboden in de jaren 00 dwongen Moldavië zich te heroriënteren. Het land begon zich te richten op kwaliteit, duurzaamheid en export naar het westen. Hierbij speelden inheemse druivenrassen, zoals de Fetească Albă en Regală, een steeds grotere rol. Meer dan 80 procent van de wijnproductie wordt tegenwoordig geëxporteerd, vooral naar de EU, het VK en Azië. De wijnbouw is een essentiële sector: bijna elke Moldavische familie heeft wel iemand die werkt in een wijngaard, kelder of bottelarij.
Naast grote exportbedrijven kent Moldavië ook veel kleinschalige producenten. Château Vartely in Orhei combineert moderne technieken met lokale druiven en biedt naast witte blends ook Moldavische icewines. Château Cojusna ligt schilderachtig boven een wijngaardvallei en staat bekend om zijn witgepleisterde torens en proeverijen met uitzicht. De combinatie van grote en kleine wijnproducenten maakt Moldavië een serieuze wijnbestemming, met een eigen karakter.
- 1
- 2
- 3
- …
- 22
- Volgende »